You are here:
| Si po e “gëlltisim” planetin Tokë! |
| Written by Zippo |
| Monday, 08 February 2010 23:12 |
|
Po e “hamë” këtë fond të madh natyror me një shpejtësi që po dëmton pa kthim shumë nga bukuritë që na rrethojnë. Brenda vitit 2050 kjo babëzi planetare do të ketë arritur kulmin e saj: që nga ai moment do të kemi nevojë për dy planete, pasi pasuria e Tokës nuk do të mjaftojë për nevojat e njerëzimit. Ky është parashikimi i “Living Planet Report 2006”, dokumenti i fundit i prodhuar nga organizata e njohur ekologjike WWF. Ky studim analizon me realizëm dhe shikim të ftohtë prej llogaritari, sasitë dhe konsumin e burimeve natyrore, pa të cilat njeriu e ka të pamundur të mbijetojë. Presioni i njerëzimit mbi planetin, dikur i padukshëm i papërfillshëm, ka ardhur në rritje. Avancimi i shkretëtirave, shkrirja e akullnajave dhe zhdukja e një pjese të mirë të 5 deri në 10 milion specieve që banojnë në Tokë, janë një shenjë e sigurtë e këtij fenomeni. Që nga viti 2003, thotë raporti, nevoja e sipërfaqes së gjelbër ishte 2.2 hektarë për çdo banor, kurse mundësia e Tokës për të ofruar këtë biomasë nuk i kalonte 1.8 hektarët. Deri vonë, që ta mbyllje këtë boshllëk ishte e lehtë. Ashtu si në një bankë, ku shkoje e merrje lekët që nuk i kishe. Në vitin 1987 ky koeficient ishte modest. Njerëzimi kishte burime natyrore deri në 9 dhjetor, sipas një llogarie imagjinare. Hyrja e viteve 2000 e uli në mënyrë drastike këtë datë, duke e çuar në 1 nëntor. Llogaritet se në vitin 2050, njerëzimi do të jetë në borxh me planetin qysh në 1 janar. Pra, që do t’i kemi konsumuar burimet natyrore ende pa nisur mirë vitin. Problemi i madh është se në këtë mesele nuk egziston koncepti i borxhit, ashtu si me bankat dhe me kreditë. Në të kundërt, burimet pakësohen nga viti në vit dhe do të bëhet gjithnjë e më e vështirë që të gjendet hekur, ujë, bakër dhe drithëra, të nevojshme për të mbajtur numër gjithmonë e më të madh banorësh në Tokë (brenda këtij shekulli do të jemi 9 miliard). Shpejtësia e dëmtimit të ekosistemeve, “banka” të cilës i jemi drejtuar deri tani, po shënohet nga zhdukja e shpejtë e specieve të gjalla, të cilat përfundojnë pasi është shkatërruar edhe habitati ku kanë jetuar për miliona vjet: pyje tropikale, zona kënetore dhe hapësira të gjelbra që po gllabërohen nga njerëzit. Procesi po ecën me një ritëm kaq të shpejtë, saqë i ka shtyrë shumë biologë që të flasin për një zhdukje në masë të biodiversitetit, e para e shkaktuar nga dora e njeriut. Po e shuajmë jetën me një ritëm prej rreth 1% çdo vit: nga 1970 deri në 2003 popullata e kafshëve vertebrore, ky hyjnë 1313 specie, ka rënë me 30% dhe kjo bursë e biodiversitetit ecën gjithnjë e më poshtë me kalimin e kohës. Për mijëra vjet impakti i njeriut mbi planetin e tij ka qenë i papërfillshëm. Një numër simbolik, krahasuar me fuqinë transformuese të fenomeneve natyrore që i kanë dhënë formë Tokës. Me rritjen e popullsisë (shekulli i 20-të nisi me 1.9 miliard dhe u mbyll me 6 miliard njerëz) dhe me rritjen e konsumeve (ai energjitik është rritur me 16 herë gjatë shekullit të shkuar), kuadri ka ndryshuar në një segment kohe, që në rrafshin gjeologjik përfaqëson një fraksion sekonde. Në 1961, gjysma e Tokës mjaftonte për të përmbushur nevojat tona si racë. Viti i parë ku njerëzimi ka përdorur me shumë burime sesa i ofroheshin, ka qenë 1986-a. Por atë vit drita e kuqe ndizej në 31 dhjetor. Në vitin 2009 kjo dritë e kuqe u ndez që në 23 shtator. Avancimi i tekonologjisë dhe industrisë ka prodhuar një rritje të ndjeshme të produkteve të përdorimit të gjerë. Kjo ka sjellë rënien disi të konsumeve, por stili i jetesës duket faktori kryesor që dëmton sot burimet e planetit. Llogaritet se me mënyrën e të jetuarit të amerikanit të mesëm, shumë shpejt do të kishim nevojë për 5.4 planete si Toka. Më stilin e jetesës së britanikëve për 3.1, të Gjermanisë 2.5 dhe të Italisë 2.2. Mjafton kjo listë për të kuptuar se çfarë po i ndodh nën sytë tanë Tokës ku jetojmë. (Marre mga revista MAPO) |

















